فرهنگ و هنر

در رونمایی از کتاب محمدرضا زائری چه گذشت ؟

جلسه نقد و بررسی کتاب «مسافر سنت در هزاره سوم» توسط حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا زائری برگزار شد.

به گزارش تی تی آنلاین و به نقل از روابط عمومی اداره کل کتابخانه های عمومی استان تهران، هجدهمین نشست مرکز نقد و بررسی کتابخانه مرکزی پارک شهر با نقد کتاب «سفر سنت در هزاره سوم» حضور دارد. حجت الاسلام و المسلمین محمدرضا زائری نویسنده کتاب، سجاد صفر هرندی منتقد و جمعی از کتابداران و دوستداران کتاب میزبان کتابخانه عمومی پارک شهر تهران و با همکاری کتابخانه روح الله رجایی زنده یاد بود. انتشارات آرما. آنها همچنین از طریق فضای مجازی پخش زنده هستند.

محمدرضا زائری در ابتدای این نشست ضمن گزارش تاریخ مطبوعات با بیان اینکه امروز دیدن زندگی روحانیون در پشت صحنه برای مخاطبان مهم است، گفت: نشنال جئوگرافیک زمانی عکسی از فضای داخلی داشت. از واتیکان تمایل به نشان دادن داخل آشپزخانه واتیکان و غیره. این فضا مخاطب نامرئی را جذب می کند. کتاب «کفش های من» به همین دلیل مورد استقبال قرار گرفت و رهبر معظم انقلاب درباره این اثر فرمودند: خوب است مردم زندگی درونی روحانیت را ببینند.

وی افزود: از اول انقلاب فکر می کردیم اگر روحانی را به شکل معمول در فیلم ها نشان دهیم اشتباه است. اما به تصویر کشیدن سکانس های فیلم «طلا و مس» درباره رابطه روحانی با پسرش به خوبی این موضوع را به تصویر کشید. ما از اول انقلاب فقط روحانی را به عنوان یک مسئول و نماینده مسائل مردم از همه اقشار نمایندگی کرده ایم. در سریال، در بازنمایی انواع مختلفی از افراد از مراحل مختلف زندگی را مورد سوال قرار می دهد، اما نه معنوی.

واضح است که باید معنویت را در متن زندگی مردم ارائه کنیم، زائری گفت: در این دهه ها دو اتفاق افتاده است. در گذشته دامنه روابط اجتماعی محدود بود و روحانی سال ها اجازه خروج از محله را نداشت. قبلاً وقتی آخوند زمین را بیل می زد، نماز ظهر را با دیگران می خواند. از طرفی در گذشته شبکه های مجازی وجود نداشت و گاهی دین مورد هجمه دشمنان قرار می گرفت. دوستان ممکن است در نظر داشته باشند که آمریکا در انقلاب با ما همکاری کند! معمول است، اما متأسفانه ما به دنیا آمده ایم و گناه می کنیم. زیرا دزد دزدی می کند و دشمن دشمن است. می خواستم با تماشاگرانی که از چپ به راست به من نگاه می کنند یا تئاتر روی صحنه که از حضور من در سالن آشفته شده اند، گفتگویی داشته باشم و بگویم که ما از هم دور نیستیم.

وی هشدار داد: البته من معتقد نیستم که همه مشکلات ما ناشی از شر جامعه دینی است و طبیعی است که مشکلات ما به موارد مختلفی دست می یابد. مثلا امروزه حجاب را یک عامل می دانیم در حالی که اشتباه است. من دریچه ام را روی این کتاب باز کردم و البته اگر جایی بیان تحلیلی داده باشم اشتباه است.

صفر هرندی منتقد اثر در بخشی دیگر از این نشست با بیان اینکه نویسندگی زائری همیشه مایه الهام او بوده و با خواندن این کتاب با اخلاق، سیاست، تشریفات و… به دهه 70 بازگشته است. این عنوان؛ اما در بیان و پیشبرد مسئله دین در ایران معاصر و پس از انقلاب با دو پرسش کار می کند. اولاً نوشته‌های او تاریخی نیستند و دریافت تاریخی پیچیده‌ای ندارند که به تحلیل و تصویر کلی لطمه می‌زند. از سوی دیگر، این تصویر غیرمنصفانه غیرجهانی است و صرفاً بر ایران و ایران متمرکز است، مستقل از کل جهان، که ما در کشورهایی هستیم که تجربیات مشابه و متفاوتی با ما و کل تاریخ دو سه اخیر داریم. قرن ها؛ بنابراین، این سؤال در نزد بیگانگان مبهم است یا به گونه ای خاص وجود دارد که باز هم این تصویر از وضعیت دین و علل آن مخدوش می شود.

سپس تصريح كرد: سؤال و مشكل ما در دين، ناشى از دلايل فنى و خطاهاى منسوب به دين نيست; علیرغم اینکه این مطالب از نظر زائری و در منظر تاریخی زیاد و بزرگ می شود، این بدرفتاری ها می تواند اهمیت تاریخی داشته باشد، اما اگر وضعیت آخرالزمانی را در نظر بگیریم، درک ما مطرح می شود. ناهمسان البته در صمیمیت و دلسوزی او تردیدی نداریم، اما تصویری که او از پرسش دارد، به دلیل مشکلاتی که در درک و تدوین آن دارد، نمی تواند منجر به اتخاذ طرح درستی برای مقابله با آن شود.

صفر هرندیوس نیز گفت: عنوان کتاب نیز بین شما روحانیون و مردم قرار می گیرد. و اگر از وسط جامعه ایران دور هستید، وقتی این اتفاق نمی افتد، حتی کسانی که ظاهر مذهبی و مذهبی دارند، انجمن های مذهبی دارند. بنابراین، در این بخش باید بر معنای کتاب تأکید شود. دینی که به صحنه نیاید مشکلی ندارد، یعنی دینی که در پنجره مقدس بنشیند و به میدان نیاید و گل نشود مشکل دارد. رویه کشیشان مذهبی با رویداد سیاسی نیز نشان می دهد که آنها مورد حمله قرار گرفته اند.

بخش آخر این نشست به پرسش و پاسخ حاضران اختصاص داشت.

پیام پایانی

دکمه بازگشت به بالا