قدرت خریدار و فروشنده در بورس

قدرت خریدار و فروشنده در بورس یک ابزار تحلیلی کاربردی در تابلوخوانی است که نشان دهنده میانگین حجم معاملات انجام شده توسط هر خریدار و فروشنده حقیقی است و به معامله گران در شناسایی روند احتمالی و ورود یا خروج نقدینگی به یک سهم کمک می کند. این مفهوم با بررسی رفتار فعالان حقیقی بازار، می تواند سیگنال هایی ارزشمند برای تصمیم گیری آگاهانه در معاملات سهام فراهم آورد.

در بازارهای مالی، به ویژه بورس، فهم دینامیک عرضه و تقاضا برای هر سرمایه گذاری حیاتی است. این پویایی ها نه تنها از طریق تحلیل های بنیادی و تکنیکال قابل بررسی هستند، بلکه ابزارهایی مانند تابلوخوانی نیز دیدگاهی عمیق تر به رفتار بازیگران بازار ارائه می دهند. مفهوم «قدرت خریدار و فروشنده» یکی از همین ابزارهای کلیدی است که با تمرکز بر حجم و تعداد معاملات، به سرمایه گذاران امکان می دهد تا تحرکات پول هوشمند را شناسایی کرده و تصمیمات معاملاتی خود را بر پایه اطلاعات دقیق تری اتخاذ کنند. این مقاله به بررسی جامع این مفهوم، نحوه محاسبه، تفسیر نتایج و کاربرد آن در کنار سایر ابزارهای تحلیلی می پردازد تا معامله گران بتوانند با درک عمیق این شاخص، توانایی خود را در شناسایی موقعیت های معاملاتی مناسب افزایش دهند.

قدرت خریدار و فروشنده چیست؟ (مفاهیم پایه)

در بازار سرمایه، مفهوم قدرت خریدار و فروشنده به ارزیابی توان نسبی خریداران و فروشندگان یک سهم بر اساس میانگین حجم معاملاتی که هر یک انجام می دهند، اشاره دارد. به بیان ساده تر، این شاخص نشان می دهد که آیا خریداران به صورت قدرتمند و متمرکز در حال جذب سهام هستند یا فروشندگان به شکل گسترده و با عجله در حال عرضه سهام خود می باشند. این قدرت نه تنها به حجم کل معاملات، بلکه به تعداد شرکت کنندگان در آن معاملات نیز وابسته است.

تمایز میان معاملات حقیقی و حقوقی

یکی از نکات اساسی در تحلیل قدرت خریدار و فروشنده، تمایز قائل شدن بین معاملات سهامداران حقیقی و حقوقی است.

• سهامداران حقیقی: این گروه شامل افراد عادی و سرمایه گذاران خرد هستند که عموماً با هدف کسب سود کوتاه مدت یا میان مدت از نوسانات قیمتی، اقدام به خرید و فروش سهام می کنند. رفتار آن ها در بازار معمولاً به احساسات، اخبار و تحلیل های شخصی گره خورده است.
• سهامداران حقوقی: این گروه شامل شرکت ها، صندوق های سرمایه گذاری، نهادهای مالی و سایر سازمان ها می شوند. اهداف معاملاتی حقوقی ها می تواند متنوع باشد؛ از جمله مدیریت پورتفولیو، ایفای نقش بازارگردان، حمایت از سهام شرکت های زیرمجموعه، یا حتی تأمین نقدینگی برای پروژه های بزرگ. به دلیل این اهداف متفاوت و گاه استراتژیک، تحلیل رفتار حقوقی ها در مبحث قدرت خریدار و فروشنده، پیچیده تر است و ممکن است لزوماً نشانه ای از روند آتی قیمت سهم برای سرمایه گذار خرد نباشد.

به همین دلیل، در تحلیل قدرت خریدار و فروشنده، تمرکز اصلی بر معاملات سهامداران حقیقی است. زیرا رفتار این گروه از معامله گران، تصویر دقیق تری از تمایل واقعی بازار برای خرید یا فروش یک سهم و ورود یا خروج نقدینگی حقیقی ارائه می دهد.

معرفی تابلوی معاملات در سایت TSETMC

منبع اصلی برای استخراج داده های لازم جهت محاسبه قدرت خریدار و فروشنده، سایت سازمان بورس و اوراق بهادار تهران، یعنی TSETMC.com است. این سایت، تابلوی معاملات تمامی نمادها را به صورت لحظه ای و با جزئیات کامل ارائه می دهد. در صفحه هر نماد، بخشی وجود دارد که اطلاعات مربوط به خریداران و فروشندگان حقیقی و حقوقی، شامل حجم معاملات و تعداد آن ها را نمایش می دهد. آشنایی با این بخش از سایت، برای هر معامله گر فعال در بازار سرمایه ایران ضروری است.

نحوه محاسبه سرانه خرید و سرانه فروش حقیقی (گام به گام)

برای ارزیابی قدرت خریدار و فروشنده، ابتدا باید دو معیار اصلی یعنی سرانه خرید حقیقی و سرانه فروش حقیقی را محاسبه کنیم. این سرانه ها نشان دهنده میانگین حجم معامله هر خریدار یا فروشنده حقیقی هستند.

سرانه خرید حقیقی

سرانه خرید حقیقی، میانگین حجم سهامی است که هر خریدار حقیقی در یک روز معاملاتی خریداری کرده است. این معیار به ما کمک می کند تا بفهمیم خریداران حقیقی با چه میزان پتانسیل و تمرکزی وارد سهم شده اند.

فرمول محاسبه سرانه خرید حقیقی:

سرانه خرید حقیقی = (حجم خرید حقیقی / تعداد خریداران حقیقی)

• حجم خرید حقیقی: مجموع تعداد سهامی که سهامداران حقیقی در طول روز معاملاتی خریداری کرده اند.
• تعداد خریداران حقیقی: تعداد کدهای معاملاتی حقیقی منحصر به فردی که در طول روز معاملاتی اقدام به خرید سهام کرده اند.

سرانه فروش حقیقی

سرانه فروش حقیقی، میانگین حجم سهامی است که هر فروشنده حقیقی در یک روز معاملاتی به فروش رسانده است. این معیار به ما نشان می دهد که فروشندگان حقیقی با چه میزان تمرکز یا تشتتی در حال عرضه سهام خود هستند.

فرمول محاسبه سرانه فروش حقیقی:

سرانه فروش حقیقی = (حجم فروش حقیقی / تعداد فروشندگان حقیقی)

• حجم فروش حقیقی: مجموع تعداد سهامی که سهامداران حقیقی در طول روز معاملاتی به فروش رسانده اند.
• تعداد فروشندگان حقیقی: تعداد کدهای معاملاتی حقیقی منحصر به فردی که در طول روز معاملاتی اقدام به فروش سهام کرده اند.

راهنمای عملی استخراج اطلاعات از TSETMC

برای به دست آوردن اطلاعات مورد نیاز جهت محاسبه سرانه خرید و فروش حقیقی، مراحل زیر را در سایت TSETMC.com دنبال کنید:

1. ابتدا نماد مورد نظر خود را در قسمت جستجوی بالای صفحه TSETMC وارد کرده و روی آن کلیک کنید تا وارد صفحه مشخصات نماد شوید.
2. در صفحه اطلاعات نماد، به بخش معاملات حقیقی و حقوقی که معمولاً در قسمت میانی یا پایین تر صفحه قرار دارد، توجه کنید.
3. در این بخش، ستون هایی با عنوان حجم خرید حقیقی، تعداد خریداران حقیقی، حجم فروش حقیقی و تعداد فروشندگان حقیقی را مشاهده خواهید کرد. این مقادیر را یادداشت کنید.

با استخراج این چهار عدد، می توانید به راحتی سرانه خرید و سرانه فروش حقیقی را برای هر نماد محاسبه کنید. لازم به ذکر است که TSETMC معمولاً این اطلاعات را به صورت لحظه ای به روزرسانی می کند.

محاسبه و تفسیر نسبت قدرت خریدار به فروشنده

پس از محاسبه سرانه خرید و سرانه فروش حقیقی، گام بعدی تعیین نسبت قدرت خریدار به فروشنده است. این نسبت، ابزاری قدرتمند برای درک توازن قدرت بین خریداران و فروشندگان در یک سهم خاص است و می تواند سیگنال های مهمی در مورد روند آتی قیمت ارائه دهد.

فرمول نسبت قدرت خریدار به فروشنده

برای به دست آوردن این نسبت، کافیست سرانه خرید حقیقی را بر سرانه فروش حقیقی تقسیم کنید:

نسبت قدرت خریدار به فروشنده = (سرانه خرید حقیقی / سرانه فروش حقیقی)

این نسبت یک عدد بدون واحد است که نشان دهنده آن است که به ازای هر واحد حجم معامله ای که توسط یک فروشنده حقیقی صورت گرفته، چند واحد حجم توسط یک خریدار حقیقی خریداری شده است.

تفسیر نتایج نسبت قدرت خریدار به فروشنده

تفسیر این نسبت به سادگی و وضوح انجام می شود:

• نسبت بزرگتر از 1:

  اگر نسبت قدرت خریدار به فروشنده بیشتر از 1 باشد (یعنی سرانه خرید حقیقی > سرانه فروش حقیقی)، نشان دهنده این است که میانگین حجم خرید هر خریدار حقیقی، بیشتر از میانگین حجم فروش هر فروشنده حقیقی است. این وضعیت به معنای قدرت بیشتر خریداران است و می تواند به عنوان یک سیگنال مثبت تلقی شود. در چنین شرایطی، معمولاً پول های بزرگ تر و متمرکزتر در حال ورود به سهم هستند، که می تواند نویدبخش رشد آتی قیمت باشد.

• نسبت کوچکتر از 1:

  اگر نسبت قدرت خریدار به فروشنده کمتر از 1 باشد (یعنی سرانه خرید حقیقی < سرانه فروش حقیقی)، نشان دهنده این است که میانگین حجم خرید هر خریدار حقیقی، کمتر از میانگین حجم فروش هر فروشنده حقیقی است. این وضعیت بیانگر قدرت بیشتر فروشندگان است و می تواند به عنوان یک سیگنال منفی ارزیابی شود. در این حالت، فشار فروش بر سهم غالب است و احتمال افت قیمت در آینده وجود دارد.

• نسبت برابر با 1:

  اگر نسبت قدرت خریدار به فروشنده تقریباً برابر با 1 باشد (یعنی سرانه خرید حقیقی ≈ سرانه فروش حقیقی)، نشان دهنده تعادل نسبی بین خریداران و فروشندگان است. در این حالت، بازار در حالتی از بلاتکلیفی قرار دارد و سیگنال واضحی برای ورود یا خروج از سهم ارائه نمی دهد.

اهمیت آستانه 2 یا بالاتر

در تحلیل های تابلوخوانی، معمولاً نسبت 2 یا بالاتر برای قدرت خریدار به فروشنده به عنوان یک سیگنال قوی و مثبت در نظر گرفته می شود. هنگامی که این نسبت به 2 یا بیشتر می رسد، به این معناست که خریداران حقیقی به طور متوسط حداقل دو برابر بیشتر از فروشندگان حقیقی، سهام خریداری کرده اند. این تمرکز خرید می تواند نشانه ای از ورود پول هوشمند به سهم باشد و ارزش آن را دارد که سهم مورد نظر از جنبه های تکنیکال و بنیادی نیز به دقت بیشتری مورد بررسی قرار گیرد. البته، همان طور که در ادامه توضیح داده خواهد شد، این نسبت به تنهایی کافی نیست و باید با سایر عوامل تحلیلی ترکیب شود.

مثال های کاربردی و سناریوهای مختلف

برای درک بهتر کاربرد قدرت خریدار و فروشنده در بورس، بررسی چند سناریوی واقعی می تواند بسیار مفید باشد. در ادامه، با ارائه مثال های فرضی (مشابه آنچه در تابلوی معاملات TSETMC مشاهده می شود)، به تحلیل این نسبت می پردازیم.

مثال ۱: نماد با قدرت خریدار بسیار بالا و حجم معاملات مناسب (سیگنال صعودی قوی)

فرض کنید اطلاعات یک نماد در پایان روز معاملاتی به شرح زیر است:

• حجم خرید حقیقی: 10,000,000 سهم
• تعداد خریداران حقیقی: 250 نفر
• حجم فروش حقیقی: 8,000,000 سهم
• تعداد فروشندگان حقیقی: 2,000 نفر
• میانگین حجم ماهانه: 5,000,000 سهم

محاسبات:

1. سرانه خرید حقیقی: 10,000,000 / 250 = 40,000 سهم
2. سرانه فروش حقیقی: 8,000,000 / 2,000 = 4,000 سهم
3. نسبت قدرت خریدار به فروشنده: 40,000 / 4,000 = 10

تفسیر: در این سناریو، نسبت قدرت خریدار به فروشنده برابر با 10 است که بسیار بالاتر از آستانه 2 می باشد. این عدد نشان می دهد که هر خریدار حقیقی به طور متوسط 10 برابر بیشتر از هر فروشنده حقیقی، سهم خریداری کرده است. همچنین، حجم معاملات روزانه (10 میلیون سهم خرید و 8 میلیون سهم فروش) به طور قابل توجهی بیشتر از میانگین حجم ماهانه است که اعتبار سیگنال را افزایش می دهد. این وضعیت یک سیگنال صعودی بسیار قوی تلقی می شود و احتمال رشد قیمت سهم در روزهای آتی را بالا می برد.

مثال ۲: نماد با قدرت فروشنده بالا (سیگنال نزولی)

در سناریوی دوم، اطلاعات نمادی دیگر به این صورت است:

• حجم خرید حقیقی: 5,000,000 سهم
• تعداد خریداران حقیقی: 5,000 نفر
• حجم فروش حقیقی: 7,000,000 سهم
• تعداد فروشندگان حقیقی: 1,000 نفر
• میانگین حجم ماهانه: 4,000,000 سهم

محاسبات:

1. سرانه خرید حقیقی: 5,000,000 / 5,000 = 1,000 سهم
2. سرانه فروش حقیقی: 7,000,000 / 1,000 = 7,000 سهم
3. نسبت قدرت خریدار به فروشنده: 1,000 / 7,000 ≈ 0.14

تفسیر: نسبت قدرت خریدار به فروشنده در این مورد 0.14 است که به وضوح کمتر از 1 است. این نشان می دهد که میانگین حجم فروش هر فروشنده حقیقی بسیار بیشتر از خرید هر خریدار حقیقی است. تعداد زیاد خریداران در برابر حجم خرید کمتر، حاکی از تشتت در سمت تقاضا و عدم وجود اراده قوی برای جمع آوری سهم است. این یک سیگنال نزولی قوی محسوب می شود و می تواند نشان دهنده خروج نقدینگی از سهم و احتمال افت قیمت باشد.

مثال ۳: نمادی با قدرت خریدار بالا اما حجم معاملات بسیار پایین (هشدار!)

گاهی ممکن است نسبت قدرت خریدار به فروشنده بالا باشد، اما حجم معاملات کل سهم ناچیز باشد.

• حجم خرید حقیقی: 100,000 سهم
• تعداد خریداران حقیقی: 5 نفر
• حجم فروش حقیقی: 50,000 سهم
• تعداد فروشندگان حقیقی: 50 نفر
• میانگین حجم ماهانه: 3,000,000 سهم

محاسبات:

1. سرانه خرید حقیقی: 100,000 / 5 = 20,000 سهم
2. سرانه فروش حقیقی: 50,000 / 50 = 1,000 سهم
3. نسبت قدرت خریدار به فروشنده: 20,000 / 1,000 = 20

تفسیر: با وجود نسبت بسیار بالای 20، حجم کل معاملات (150,000 سهم) به شکل نگران کننده ای پایین و بسیار کمتر از میانگین حجم ماهانه (3 میلیون سهم) است. در چنین شرایطی، سیگنال قدرت خریدار بالا قابل اتکا نیست و باید با احتیاط فراوان برخورد کرد. حجم پایین معاملات نشان دهنده عدم حضور فعال بازار و نقدشوندگی پایین سهم است و هر حرکت قیمتی می تواند تحت تأثیر چند کد محدود باشد، نه جریان واقعی بازار.

مثال ۴: بررسی قدرت خریدار و فروشنده در چند روز متوالی برای شناسایی روند

بررسی قدرت خریدار و فروشنده تنها در یک روز کافی نیست. برای درک عمیق تر و شناسایی روندها، باید این نسبت را در بازه های زمانی چند روزه مشاهده کرد.

روز	سرانه خرید حقیقی (سهم)	سرانه فروش حقیقی (سهم)	نسبت قدرت	حجم معاملات روزانه (میلیون سهم)
شنبه	5,000	10,000	0.5	3
یکشنبه	8,000	8,000	1	4
دوشنبه	15,000	6,000	2.5	6
سه شنبه	25,000	7,000	3.57	8

تفسیر: در این مثال، می بینیم که در روز شنبه، فروشندگان قدرت بیشتری داشته اند (نسبت 0.5). اما از یکشنبه به بعد، به تدریج قدرت خریداران افزایش یافته و در روز دوشنبه به آستانه مهم 2.5 رسیده و در سه شنبه این قدرت به 3.57 افزایش یافته است. همزمان، حجم معاملات نیز به طور پیوسته در حال افزایش است. این روند صعودی در نسبت قدرت خریدار و افزایش حجم، یک سیگنال بسیار مثبت و معتبر برای ورود نقدینگی و احتمال رشد قیمت سهم در میان مدت محسوب می شود. بررسی در چند روز متوالی به ما کمک می کند تا از سیگنال های کاذب ناشی از نوسانات لحظه ای جلوگیری کنیم.

نکات کلیدی و هشدارهای مهم در استفاده از قدرت خریدار و فروشنده

استفاده از قدرت خریدار و فروشنده در بورس، اگرچه ابزاری قدرتمند است، اما مانند هر ابزار تحلیلی دیگری، باید با دانش و احتیاط به کار گرفته شود. نادیده گرفتن برخی نکات کلیدی می تواند منجر به تصمیمات نادرست و زیان های مالی شود.

حجم معاملات: سنگ بنای اعتبار سیگنال

یکی از مهمترین فاکتورهایی که باید در کنار نسبت قدرت خریدار و فروشنده بررسی شود، حجم معاملات است. یک نسبت بالا در قدرت خریدار به فروشنده، تنها زمانی معتبر و قابل اتکا است که با حجم معاملات مناسبی همراه باشد. منظور از حجم معاملات مناسب، حجمی است که به طور قابل توجهی بالاتر از میانگین حجم معاملات سهم در یک بازه زمانی مشخص (مثلاً میانگین حجم ماهانه) باشد.

• حجم معاملات بالا: نشان دهنده مشارکت گسترده فعالان بازار و ورود یا خروج نقدینگی واقعی است و سیگنال قدرت را تأیید می کند.
• حجم معاملات پایین: یک سیگنال قدرت بالا در حجم پایین، می تواند کاذب و فریبنده باشد. در این حالت، ممکن است چند کد محدود با معاملات کوچک، نسبت را تغییر داده باشند که منعکس کننده تمایل عمومی بازار نیست و نقدشوندگی سهم نیز پایین خواهد بود.

بررسی در بازه های زمانی مختلف

اتکا صرف به نسبت قدرت خریدار و فروشنده در یک روز معاملاتی خاص، می تواند گمراه کننده باشد. نوسانات روزانه عادی هستند و ممکن است یک روز خاص، اتفاقی موقتی منجر به تغییر نسبت شود. برای اطمینان از پایداری یک روند، ضروری است که:

• نسبت قدرت خریدار و فروشنده را در چند روز متوالی (حداقل 3 تا 5 روز) بررسی کنید.
• به روند تغییرات این نسبت توجه کنید؛ آیا در حال افزایش مداوم است یا کاهش؟
• تحلیل این نسبت در کنار نمودار قیمت و حجم در یک تایم فریم مشخص، می تواند دیدگاه جامع تری ارائه دهد.

یک ابزار، نه تمام ابزار

قدرت خریدار و فروشنده تنها یکی از ابزارهای موجود در جعبه ابزار یک معامله گر است و نباید به تنهایی مبنای تصمیم گیری قرار گیرد. ترکیب این تحلیل با سایر روش ها، اعتبار و دقت تصمیمات را به شدت افزایش می دهد:

• تحلیل تکنیکال: بررسی نمودار قیمت، سطوح حمایت و مقاومت، الگوهای قیمتی و اندیکاتورهای تکنیکال، می تواند سیگنال قدرت خریدار را تأیید یا رد کند. به عنوان مثال، اگر قدرت خریدار بالا باشد اما سهم در نزدیکی یک مقاومت قوی قرار داشته باشد، باید با احتیاط بیشتری عمل کرد.
• تحلیل بنیادی: ارزیابی ارزش ذاتی سهم، وضعیت مالی شرکت، گزارش های فصلی و سالانه، و چشم انداز صنعت، می تواند اعتبار سیگنال های تابلوخوانی را از نظر بلندمدت تقویت کند.
• اخبار و تحولات: هرگونه اخبار مثبت یا منفی پیرامون سهم، صنعت یا اقتصاد کلان، می تواند بر اعتبار سیگنال های قدرت خریدار و فروشنده تأثیر بگذارد.

مراقب عرضه اولیه ها باشید

در روزهای اولیه پس از عرضه اولیه سهام، مشاهده نسبت های بسیار بالای قدرت خریدار به فروشنده امری رایج است. این پدیده عمدتاً به دلیل ماهیت عرضه اولیه و محدودیت های خرید اولیه رخ می دهد. در این مرحله، تقاضا معمولاً بسیار بیشتر از عرضه اولیه است و صف های خرید سنگینی شکل می گیرد. این قدرت خریدار، اغلب کاذب است و ناشی از اشتیاق اولیه بازار و نه لزوماً ارزش بنیادی یا ورود پول هوشمند به معنای تحلیلی آن. بنابراین، در تحلیل عرضه اولیه ها باید این نکته را مد نظر قرار داد و فریب قدرت کاذب را نخورد.

قدرت خریدار و فروشنده و پول هوشمند

یکی از مهمترین کاربردهای تحلیل قدرت خریدار و فروشنده، ردیابی پول هوشمند در بازار است. پول هوشمند به سرمایه های بزرگ و آگاهانه (که اغلب متعلق به سرمایه گذاران نهادی یا افراد خبره است) اطلاق می شود که پیش از سایر فعالان بازار، روندهای آتی را تشخیص داده و اقدام به خرید یا فروش می کنند.

هنگامی که نسبت قدرت خریدار به فروشنده با حجم معاملات بالا و در چند روز متوالی افزایش می یابد، می تواند نشانه ای قوی از ورود پول هوشمند به سهم باشد. این یعنی بازیگران اصلی بازار در حال جمع آوری سهم هستند. به همین ترتیب، قدرت فروشنده بالا با حجم بالا می تواند نشان دهنده خروج پول هوشمند باشد. ردیابی این حرکت ها، به سرمایه گذاران خرد کمک می کند تا همگام با بازیگران بزرگ، از فرصت های بازار بهره مند شوند.

مفاهیم پیشرفته تر: سرانه خرید و فروش ریالی

در کنار سرانه خرید و فروش بر اساس تعداد سهام (واحدی)، مفهومی پیشرفته تر و دقیق تر به نام سرانه خرید و فروش ریالی نیز وجود دارد که در تحلیل رفتار معامله گران حقیقی، به ویژه در سهام با قیمت های متفاوت، می تواند کاربرد بیشتری داشته باشد.

چرا سرانه ریالی می تواند دقیق تر باشد؟

سرانه خرید و فروش واحدی، تنها تعداد سهام معامله شده را در نظر می گیرد و به قیمت سهم بی توجه است. این مسئله می تواند در مقایسه سهم های مختلف یا حتی یک سهم در زمان های مختلف (که قیمت آن تغییر کرده) منجر به خطا شود. به عنوان مثال، خرید 1000 سهم از یک نماد 100 تومانی با خرید 1000 سهم از یک نماد 1000 تومانی، از نظر حجم سرمایه گذاری تفاوت فاحشی دارد. سرانه ریالی با در نظر گرفتن قیمت، ارزش واقعی پول وارد شده یا خارج شده توسط هر معامله گر را منعکس می کند و بنابراین، معیار دقیق تری برای ارزیابی قدرت مالی خریداران و فروشندگان است.

فرمول سرانه خرید ریالی

سرانه خرید ریالی، میانگین ارزش ریالی (پول) است که هر خریدار حقیقی در یک روز معاملاتی برای خرید سهام هزینه کرده است.

فرمول محاسبه سرانه خرید ریالی:

سرانه خرید ریالی = (حجم خرید حقیقی × قیمت پایانی سهم) / تعداد خریداران حقیقی

• حجم خرید حقیقی: مجموع تعداد سهامی که سهامداران حقیقی خریده اند.
• قیمت پایانی سهم: قیمت نهایی سهم در پایان روز معاملاتی.
• تعداد خریداران حقیقی: تعداد کدهای معاملاتی حقیقی منحصر به فرد.

فرمول سرانه فروش ریالی

سرانه فروش ریالی، میانگین ارزش ریالی است که هر فروشنده حقیقی با فروش سهام خود به دست آورده است.

فرمول محاسبه سرانه فروش ریالی:

سرانه فروش ریالی = (حجم فروش حقیقی × قیمت پایانی سهم) / تعداد فروشندگان حقیقی

• حجم فروش حقیقی: مجموع تعداد سهامی که سهامداران حقیقی فروخته اند.
• قیمت پایانی سهم: قیمت نهایی سهم در پایان روز معاملاتی.
• تعداد فروشندگان حقیقی: تعداد کدهای معاملاتی حقیقی منحصر به فرد.

مثال برای مقایسه سرانه واحدی و سرانه ریالی

فرض کنید نماد الف و نماد ب هر دو سرانه خرید واحدی یکسانی داشته باشند، مثلاً 1000 سهم برای هر خریدار.

• نماد الف: قیمت پایانی 1000 ریال.
• نماد ب: قیمت پایانی 5000 ریال.

محاسبه سرانه خرید ریالی:

• برای نماد الف: 1000 سهم × 1000 ریال = 1,000,000 ریال
• برای نماد ب: 1000 سهم × 5000 ریال = 5,000,000 ریال

همانطور که مشاهده می شود، با وجود سرانه خرید واحدی یکسان، سرانه خرید ریالی برای نماد ب پنج برابر بیشتر است. این نشان می دهد که در نماد ب، خریداران حقیقی سرمایه بسیار بیشتری را به طور میانگین وارد کرده اند که می تواند نشان دهنده قدرت و اطمینان بیشتری باشد. بنابراین، استفاده از سرانه ریالی، دیدگاه دقیق تری نسبت به قدرت واقعی نقدینگی و پول هوشمند در حال گردش در سهم ارائه می دهد.

فیلترنویسی قدرت خریدار و فروشنده در TSETMC

یکی از قابلیت های کاربردی سایت TSETMC، امکان فیلترنویسی است که به معامله گران اجازه می دهد تا نمادهای خاصی را با ویژگی های دلخواه از میان انبوه نمادهای موجود در بازار پیدا کنند. با استفاده از این قابلیت، می توان فیلترهایی برای شناسایی نمادهایی با قدرت خریدار و فروشنده مطلوب ایجاد کرد.

معرفی مختصر قابلیت فیلترنویسی

فیلترنویسی در TSETMC به شما امکان می دهد تا با استفاده از کدهای مشخص، نمادهایی را که شرایط خاصی را از نظر حجم، قیمت، تعداد خریداران، تعداد فروشندگان و سایر پارامترها دارند، جستجو و استخراج کنید. این ابزار به سرعت فرآیند تحلیل را تسریع می بخشد و شما را از بررسی دستی تک تک نمادها بی نیاز می کند.

ارائه کدهای فیلترنویسی کاربردی

در ادامه، چند نمونه کد فیلترنویسی برای یافتن نمادهایی با ویژگی های مرتبط با قدرت خریدار و فروشنده ارائه می شود. شما می توانید این کدها را در بخش دیده بان بازار سایت TSETMC وارد کنید.

فیلتر نمادها با قدرت خریدار بالا (نسبت بالای ۲)

این فیلتر نمادهایی را نشان می دهد که سرانه خرید حقیقی آن ها حداقل دو برابر سرانه فروش حقیقی باشد:

(TSECurrentTotalVolume > 0) &&
(
  (
    (
      [ih].Buy_I_Volume / [ih].Buy_CountI
    )
    /
    (
      [ih].Sell_I_Volume / [ih].Sell_CountI
    )
  ) > 2
)

فیلتر نمادها با قدرت خریدار بالا و حجم معاملات مناسب

این فیلتر علاوه بر قدرت خریدار بالا، شرط حجم معاملات روزانه بیشتر از میانگین حجم ماهانه را نیز در نظر می گیرد:

(TSECurrentTotalVolume > 0) &&
(
  (
    (
      [ih].Buy_I_Volume / [ih].Buy_CountI
    )
    /
    (
      [ih].Sell_I_Volume / [ih].Sell_CountI
    )
  ) > 2
) &&
(TSECurrentTotalVolume > (TSEYesterdayTotalVolume + TSECurrentTotalVolume) / 20 * 1.5)

توضیح فیلتر دوم:

• (TSECurrentTotalVolume > 0): نمادهایی که معامله شده اند.
• ([ih].Buy_I_Volume / [ih].Buy_CountI) / ([ih].Sell_I_Volume / [ih].Sell_CountI) > 2: نسبت قدرت خریدار به فروشنده حقیقی بیشتر از ۲ باشد.
• (TSECurrentTotalVolume > (TSEYesterdayTotalVolume + TSECurrentTotalVolume) / 20 * 1.5): حجم معاملات امروز بیشتر از ۱.۵ برابر میانگین حجم ۲۰ روز گذشته باشد. (این قسمت نیاز به تنظیم دقیق تر بر اساس میانگین حجم ماهانه دارد، اما به عنوان یک مثال تقریبی قابل استفاده است. برای میانگین دقیق ماهانه باید از توابع پیشرفته تر فیلترنویسی یا ابزارهای جانبی استفاده کرد.)

فیلتر نمادها با قدرت فروشنده بالا (هشدار نزولی)

این فیلتر می تواند نمادهایی را شناسایی کند که در آن ها قدرت فروشنده به طور قابل توجهی بیشتر است (مثلاً نسبت کمتر از 0.5):

(TSECurrentTotalVolume > 0) &&
(
  (
    (
      [ih].Buy_I_Volume / [ih].Buy_CountI
    )
    /
    (
      [ih].Sell_I_Volume / [ih].Sell_CountI
    )
  ) < 0.5
)

راهنمای کوتاه نحوه وارد کردن فیلتر در سایت

1. ابتدا به سایت TSETMC.com مراجعه کنید.
2. از منوی بالای صفحه، وارد بخش دیده بان بازار شوید.
3. در سمت راست صفحه دیده بان، کادری با عنوان فیلتر وجود دارد. روی دکمه فیلتر جدید کلیک کنید.
4. کد فیلتر مورد نظر را در کادر متنی مربوطه وارد کرده و سپس روی دکمه اعمال فیلتر کلیک کنید.
5. نمادهایی که شرایط فیلتر شما را دارند، در جدول اصلی دیده بان بازار نمایش داده خواهند شد.

با کمی تمرین و تغییر در پارامترها، می توانید فیلترهای اختصاصی و پیچیده تری را برای نیازهای تحلیلی خود ایجاد کنید.

نتیجه گیری

قدرت خریدار و فروشنده در بورس، ابزاری تحلیلی و حیاتی در دنیای تابلوخوانی است که با تمرکز بر رفتار سهامداران حقیقی، بینش عمیقی نسبت به جریان نقدینگی و تمایلات بازار ارائه می دهد. این شاخص، با ارزیابی میانگین حجم معاملات هر خریدار و فروشنده، به ما کمک می کند تا تمرکز و توان واقعی هر سمت از بازار را درک کنیم و سیگنال هایی قدرتمند برای شناسایی فرصت های ورود یا خروج از معاملات دریافت کنیم. از اهمیت این ابزار در ردیابی پول هوشمند و پیش بینی روندهای آتی سهم نمی توان غافل شد.

با این حال، موفقیت در بازار سرمایه هرگز به اتکا به یک ابزار واحد خلاصه نمی شود. استفاده هوشمندانه از قدرت خریدار و فروشنده مستلزم ترکیب آن با تحلیل های تکنیکال و بنیادی، توجه به حجم معاملات، و رصد پیوسته در بازه های زمانی مختلف است. درک این مفاهیم و به کارگیری صحیح فیلترنویسی در پلتفرم هایی مانند TSETMC، به معامله گران کمک می کند تا با دیدگاهی جامع تر و آگاهانه تر، مسیر پرنوسان بازار بورس را طی کنند و شانس موفقیت خود را در اتخاذ تصمیمات معاملاتی افزایش دهند. به یاد داشته باشید که هر تحلیل، گامی در جهت کاهش ریسک و افزایش بازدهی است، به شرط آنکه با دقت و جامعیت کافی انجام شود.

سوالات متداول

آیا قدرت خریدار و فروشنده برای معاملات کوتاه مدت مناسب تر است یا بلندمدت؟

قدرت خریدار و فروشنده عمدتاً برای تحلیل های کوتاه مدت و میان مدت مناسب است. این شاخص به دلیل بررسی جریان نقدینگی روزانه و هفتگی، در شناسایی تغییرات لحظه ای و روندهای کوتاه مدت بازار بسیار کارآمد است. برای سرمایه گذاری بلندمدت، در کنار این ابزار، تحلیل های بنیادی از اهمیت بیشتری برخوردارند.

چگونه می توان اطلاعات قدرت خریدار و فروشنده را از TSETMC به سرعت استخراج کرد؟

برای استخراج سریع اطلاعات، می توانید از قابلیت فیلترنویسی در بخش دیده بان بازار سایت TSETMC استفاده کنید. با تعریف فیلترهای مناسب که در این مقاله توضیح داده شد، می توانید نمادهای با قدرت خریدار یا فروشنده مشخص را به سرعت شناسایی کنید. همچنین با مراجعه مستقیم به صفحه هر نماد، اطلاعات حقیقی و حقوقی به صورت عددی نمایش داده می شود.

اگر قدرت خریدار بالا باشد، آیا همیشه سهم رشد می کند؟

خیر، لزوماً اینگونه نیست. قدرت خریدار بالا یک سیگنال مثبت است، اما تضمین کننده رشد سهم نیست. این سیگنال باید در کنار حجم معاملات مناسب، وضعیت تکنیکال (مثلاً عدم برخورد با مقاومت قوی) و بنیادی سهم بررسی شود. سیگنال های کاذب نیز می توانند به دلیل حجم معاملات پایین یا در روزهای عرضه اولیه رخ دهند.

تفاوت تحلیل قدرت خریدار و فروشنده حقیقی با حقوقی چیست؟

تفاوت اصلی در اهداف معاملاتی است. حقیقی ها عموماً با هدف کسب سود از نوسانات قیمتی معامله می کنند، بنابراین تحلیل رفتار آن ها می تواند نشان دهنده تمایل واقعی بازار باشد. اما حقوقی ها ممکن است اهداف استراتژیک، بازارگردانی، یا تأمین نقدینگی داشته باشند که لزوماً به معنای رشد یا افت سهم برای سرمایه گذار خرد نیست. به همین دلیل، در تحلیل قدرت خریدار و فروشنده، تمرکز بر معاملات حقیقی ها است.

چه نسبتی از قدرت خریدار به فروشنده یک سیگنال بسیار قوی محسوب می شود؟

نسبت 2 یا بالاتر از قدرت خریدار به فروشنده (سرانه خرید حقیقی تقسیم بر سرانه فروش حقیقی) به طور کلی به عنوان یک سیگنال قوی تلقی می شود. نسبت های بالاتر، مانند 3 یا 4، نشان دهنده قدرت و تمرکز بسیار بالای خریداران و ورود قوی پول هوشمند است، به شرطی که با حجم معاملات مناسبی همراه باشد.

آیا می توان از این مفهوم برای شناسایی نقاط خروج از سهم نیز استفاده کرد؟

بله، قطعاً. اگر نسبت قدرت خریدار به فروشنده به طور مداوم و با حجم معاملات بالا به زیر 1 کاهش یابد (یعنی قدرت فروشندگان افزایش یابد)، می تواند به عنوان یک سیگنال مهم برای بررسی خروج از سهم تلقی شود. این وضعیت نشان دهنده افزایش فشار فروش و احتمال افت قیمت در آینده نزدیک است و هشداری برای معامله گران محسوب می شود.